6 minutes
გაზიარებაგამდიდრება უფრო მარტივია, ვიდრე ქონების შენარჩუნება: რატომ ვკარგავთ ფულს?
გამდიდრება რთულია, მაგრამ დაგროვილი ქონების შენარჩუნება შეიძლება კიდევ უფრო რთული აღმოჩნდეს. ზოგი ადამიანი ათწლეულების განმავლობაში აშენებს ბიზნესს, ზრდის საინვესტიციო პორტფელს ან მაღალანაზღაურებად კარიერას ქმნის, შემდეგ კი დაგროვილის დიდ ნაწილს საოცრად მოკლე დროში კარგავს. მიზეზი მარტივია: უნარები, რომლებიც ქონების დაგროვებაში გეხმარება, ყოველთვის არ ემთხვევა იმ უნარებს, რომლებიც მის დასაცავად გჭირდება.
როგორც მორგან ჰაუზელი წიგნში „ფულის ფსიქოლოგია“ განმარტავს, გამდიდრებას ხშირად ოპტიმიზმი, ამბიცია და რისკზე წასვლა სჭირდება. ქონების შენარჩუნება კი სრულიად სხვა თვისებებს მოითხოვს: საკუთარი შესაძლებლობების ფხიზლად შეფასებას, მოთმინებას, სიფრთხილესა და მუდმივ გააზრებას, რომ მოვლენები შეიძლება გეგმის მიხედვით არ განვითარდეს.
მთავარი საკითხები
- ქონების დაგროვებასა და შენარჩუნებას განსხვავებული ფინანსური უნარები სჭირდება.
- წარმატებამ შეიძლება სახიფათო თავდაჯერება წარმოშვას.
- ერთმა დიდმა დანაკარგმაშეიძლება წლების ფინანსური წინსვლა გააქროს.
- ვალი და ფინანსური ბერკეტი როგორც მოგებას, ისე ზარალს ზრდის.
- ფულადი რეზერვები და დივერსიფიკაცია მოულოდნელი მოვლენებისგან დაცვაში გეხმარება.
- გრძელვადიანად ფინანსური მდგრადობისშენარჩუნება უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე ყველა შესაძლებლობიდან მაქსიმალურიმოგების მიღება.
- მიზანი ყველა დანაკარგისთავიდან აცილება კი არა, ფინანსური კრახისგან თავის დაცვაა.
როგორ კარგავენ შეძლებული ადამიანები ფულს?
ქონებას ხშირად გასაოცრად პროგნოზირებადი გზებით კარგავენ.
დეტალები იცვლება, მაგრამ ძირითადი მიზეზები ერთმანეთს ჰგავს:
- ნასესხები თანხის ზედმეტად გამოყენება;
- ერთ აქტივში ან მიმართულებაში თავმოყრილი ინვესტიციები;
- შემოსავალთან ერთად ცხოვრების ხარჯების ზრდა;
- სპეკულაციური სქემები;
- გადაჭარბებული თავდაჯერება;
- ხელმისაწვდომი ფულის ნაკლებობა;
- ზედმეტად მაღალი მუდმივი ხარჯები;
- წარმატების შემდეგ რისკის შემცირებაზე უარის თქმა.
ისე აგრძელებენ თამაშს, თითქოს დასაკარგი ჯერ კიდევ არაფერი აქვთ
სტრატეგია, რომელიც მცირე კაპიტალის მქონე ადამიანისთვის გამართლებულია, ფინანსური დამოუკიდებლობის მიღწევის შემდეგ შეიძლება შეუსაბამო გახდეს.
როდესაც ცოტა გაქვს, გააზრებული რისკის აღება შეიძლება საჭირო იყოს. როდესაც საკმარისი უკვე გაქვს, იგივე რისკი შეიძლება აღარ გჭირდებოდეს.
შეცდომა ის არის, რომ ვერ ამჩნევ, როდის შეიცვალა თამაშის პირობები.
მზარდ ბაზარს საკუთარ განსაკუთრებულ ნიჭად აღიქვამენ
მზარდ ბაზარზე თითქმის ყველა შეიძლება ჭკვიან ინვესტორად გამოჩნდეს.
როდესაც აქტივების ფასები წლების განმავლობაში იზრდება, სარისკო გადაწყვეტილებებიც ხშირად მოგებით სრულდება. ეს ქმნის ილუზიას, რომ შედეგი მხოლოდ უნარებმა განაპირობა.
როდესაც ბაზრის პირობები შეიცვლება, იმავე სტრატეგიამ შეიძლება სრულიად განსხვავებული შედეგი გამოიღოს.
ცხოვრების ხარჯებს იქამდე ზრდიან, სანამ ქონება მყიფე არ გახდება
ქონება შეიძლება ინვესტირებით კი არა, ხარჯვით გაქრეს.
დიდი სახლი, ძვირადღირებული ავტომობილები, ექსკლუზიური კლუბების წევრობა, ფუფუნებაზე ორიენტირებული მოგზაურობა და სხვა რეგულარული ხარჯები მაღალ მუდმივ ვალდებულებებს ქმნის.
ადამიანს შეიძლება მნიშვნელოვანი აქტივები ჯერ კიდევ ჰქონდეს, მაგრამ მისი ცხოვრების წესი უწყვეტად მაღალ შემოსავალს მოითხოვდეს.
ეს სრული ფინანსური თავისუფლება არ არის. ეს ფინანსური დამოკიდებულების უფრო ძვირი ფორმაა.
7 წესი დაგროვილი ქონების შესანარჩუნებლად
ქონების შექმნა მხოლოდ პირველი ეტაპია. მის შესანარჩუნებლად სხვა წესებია საჭირო.
წესი №1 - არასოდეს გარისკო ფინანსური კრახი
არცერთი ინვესტიციის მოგება არ ღირს იმად, რომ ყველაფრის დაკარგვის მნიშვნელოვანი ალბათობა შექმნა.
ყველა რისკის თავიდან აცილება არ გჭირდება. უნდა მოერიდო რისკს, რომელმაც ფინანსურ თამაშს შეიძლება საბოლოოდ გამოგთიშოს.
წესი №2 - შეინახე საკმარისი ფული რთული წლების გადასატანად
ხელმისაწვდომი ფული დროს გაძლევს.
მისი დახმარებით შეგიძლია გაუმკლავდე მოულოდნელ ხარჯებს ისე, რომ გრძელვადიანი ინვესტიციების გაყიდვა ან ძვირადღირებული სესხის აღება არ დაგჭირდეს.
წესი №3 - მოერიდე ნასესხები თანხის ზედმეტად გამოყენებას
ვალს კარგ პერიოდში შემოსავლიანობის გაზრდა შეუძლია, ცუდ პერიოდში კი მოქნილობას გაკარგვინებს.
ნუ ააწყობ ფინანსურ მდგომარეობას ისე, რომ მხოლოდ იდეალურ პირობებში მუშაობდეს.
წესი №4 - გადაანაწილე ქონება, რომლის დაკარგვასაც ვერ გაუძლებ
თუ ერთი აქტივის დაკარგვა შენს ფინანსურ ცხოვრებას მნიშვნელოვნად დააზიანებს, შესაძლოა ამ აქტივში ქონების ზედმეტად დიდი ნაწილი გქონდეს თავმოყრილი.
დივერსიფიკაცია რისკს ვერ აქრობს, მაგრამ ერთ შედეგზე დამოკიდებულებას ამცირებს.
წესი №5 - აკონტროლე ცხოვრების ხარჯების ზრდა
ქონების ზრდას ხშირად ხარჯების ზრდაც მოჰყვება.
ფულით სიამოვნების მიღება შეცდომა არ არის. შეცდომაა ისეთი ცხოვრების წესის შექმნა, რომლის შენარჩუნებასაც მუდმივად იდეალური ფინანსური პირობები სჭირდება.
წესი №6 - გაითვალისწინე მოულოდნელი მოვლენები
შემდეგი კრიზისი, სავარაუდოდ, წინას ზუსტად არ დაემსგავსება.
სწორედ ამიტომ ფინანსური გამძლეობა იდეალურ პროგნოზზე მნიშვნელოვანია. მოემზადე გაურკვევლობისთვის, ნაცვლად იმისა, რომ ყველა მოვლენის წინასწარ გამოცნობა სცადო.
წესი №7 - იცოდე, როდის გაქვს საკმარისი
შესაძლოა, ეს ყველაზე რთული წესი იყოს.
როდესაც ფინანსურ უსაფრთხოებას მიაღწევ, მიზანი თანდათან ქონების მაქსიმალური ზრდიდან თავისუფლების დაცვაზე უნდა გადაიტანო.
მეტი ფული ყოველთვის შეიძლება სასარგებლო იყოს. თუმცა არსებობს ზღვარი, რომლის შემდეგაც მეტის მისაღებად ყველაფრის გარისკვა გონივრული აღარ არის.
რამდენი რისკი უნდა აიღო გამდიდრების შემდეგ?
ფინანსური წარმატება არ ნიშნავს, რომ ინვესტირება უნდა შეწყვიტო ან რისკი მთლიანად გამორიცხო.
რისკს კვლავ მნიშვნელოვანი როლი აქვს ფულის მსყიდველობითი უნარის შენარჩუნებასა და გრძელვადიან ზრდაში. მისი მისაღები დონე კი შენს პირად გარემოებებზეა დამოკიდებული.
გასათვალისწინებელი ფაქტორებია:
- ასაკი;
- შემოსავლის სტაბილურობა;
- ფინანსური მიზნები;
- ინვესტირების ვადა;
- ოჯახური პასუხისმგებლობები;
- არსებული ქონება;
- დანაკარგის ანაზღაურების შესაძლებლობა;
- ფასების მერყეობისადმი ფსიქოლოგიური გამძლეობა.
რისკის სურვილი და რისკის გაწევის შესაძლებლობა
ეს ორი სხვადასხვა რამაა.
რისკის სურვილი გვიჩვენებს, ემოციურად რამდენად გინდა რისკზე წასვლა. რისკის გაწევის შესაძლებლობა კი აღწერს, რამდენად შეუძლია შენს ფინანსურ მდგომარეობას შესაძლო დანაკარგის ატანა.
შეიძლება დიდი რისკი გიზიდავდეს, მაგრამ მისი აღება აღარ გჭირდებოდეს. ან ფასების მერყეობა გაწუხებდეს, მიუხედავად იმისა, რომ შენი ფინანსური მდგომარეობა მას შედარებით მარტივად გაუძლებდა.
კარგი დაგეგმვა ორივეს ითვალისწინებს.
რისკის მისაღები დონე ინდივიდუალურია
არ არსებობს უნივერსალური პროცენტული მაჩვენებელი, რომელიც ყველას მოერგება.
მიზანია აიღო იმდენი რისკი, რამდენიც გრძელვადიანი მიზნების მიღწევას სჭირდება, ფინანსური კრახის რეალური საფრთხის შექმნის გარეშე.
სწორი სტრატეგია მხოლოდ ყველაზე მაღალი თეორიული შემოსავლიანობით არ განისაზღვრება. ის შენთვის ფინანსურად გამძლე უნდა იყოს.
ქონების შენარჩუნების საკონტროლო სია
მნიშვნელოვანი ინვესტიციის განხორციელებამდე ან ფინანსური ვალდებულების აღებამდე საკუთარ თავს ჰკითხე:
- რა მოხდება, თუ ეს გადაწყვეტილება სრულად წარუმატებელი აღმოჩნდება?
- შევძლებ აუცილებელი ცხოვრების ხარჯების დაფარვას?
- მომიწევს სხვა ინვესტიციების იძულებით გაყიდვა?
- ვიყენებ ვალს იმისთვის, რომ უფრო დიდი თანხა გავრისკო?
- ნამდვილად მჭირდება დამატებითიშემოსავალი?
- ჩემი ქონების რა ნაწილი დამოკიდებულია ერთ აქტივზე ან შემოსავლისერთ წყაროზე?
- ეს გადაწყვეტილება ჩემს ფინანსურ თავისუფლებას იცავს თუ საფრთხეს უქმნის?
ეს კითხვები ყურადღებას შესაძლო მოგებიდან ფინანსური მდგრადობის შენარჩუნებაზე გადაგატანინებს.
გამდიდრება და ქონების შენარჩუნება - რა იცვლება?
განსხვავება მარტივად შეგვიძლია შევაჯამოთ.
გამდიდრებას ხშირად სჭირდება:
- ოპტიმიზმი;
- ამბიცია;
- გააზრებული რისკი;
- ერთ მიზანზე მიმართული ძალისხმევა;
- მოქმედების მზაობა;
- მომავალი ზრდის რწმენა.
ქონების შენარჩუნებას ხშირად სჭირდება:
- საკუთარი შესაძლებლობებისა და შეზღუდვების აღიარება;
- დივერსიფიკაცია;
- მოთმინება;
- ხელმისაწვდომი ფული;
- სიფრთხილე;
- მართვადი ხარჯები;
- იმის აღიარება, რომ მომავალი გაურკვეველია.
რისკი შეიძლება ქონების შექმნაში დაგეხმაროს. მის შესანარჩუნებლად კი ფინანსური გამძლეობა გჭირდება.
ქონების ღირებულება მის შენარჩუნებაშიც არის
ფულის გამომუშავება ყურადღების დიდ ნაწილს იპყრობს, რადგან ამაღელვებელია. წარმატებული ინვესტიციების, მზარდი ბიზნესებისა და სწრაფად დაგროვილი ქონების ისტორიების აღნიშვნა მარტივია.
ფულის შენარჩუნება ნაკლებად თვალშისაცემია.
ის ხშირად მოითხოვს ქმედებებს, რომლებიც მოსაწყენად გამოიყურება: ფულადი რეზერვის შენახვას, ვალის შემცირებას, ინვესტიციების განაწილებას, არასაჭირო რისკზე უარის თქმასა და ცხოვრების ხარჯების კონტროლს. ამასთანავე, უნდა აღიარო, რომ მომავლის სრულყოფილად წინასწარმეტყველება შეუძლებელია.
სწორედ ამიტომ შეიძლება ქონების შენარჩუნება მის დაგროვებაზე რთული იყოს.
მიზანი ყოველწლიურად მაქსიმალური მოგების მიღება არ უნდა იყოს. მიზანი ისეთი ფინანსური მდგომარეობის შექმნაა, რომელიც ბაზრის ვარდნას, უიღბლობას, მოულოდნელ ხარჯებსა და შენს პერიოდულ შეცდომებს გაუძლებს.
გრძელვადიანი ქონების შექმნას მხოლოდ მოგების მიღების ცოდნა არ სჭირდება. საჭიროა იცოდე ისიც, როგორ არ დაკარგო ყველაფერი, როდესაც პირობები შენ საწინააღმდეგოდ შეიცვლება.
გამდიდრებას შეიძლება რისკზე წასვლა სჭირდებოდეს. ქონების შენარჩუნებას კი - იმის ცოდნა, რომელი რისკის აღება აღარ ღირს.